Strict Standards: Declaration of fa_IRDate::calendar() should be compatible with JDate::calendar($format, $local = false, $translate = true) in /home/morourir/public_html/language/fa-IR/fa-IR.localise.php on line 0

Strict Standards: mktime(): You should be using the time() function instead in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 32

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 28

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 120

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 123

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 46

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 106
مرور :: ادبیات - از من فلسفی دکارت تا من های ادبی امروز ؟
شنبه, ۰۲ شهریور ۱۳۹۸

اخبار فرهنگی ایسنا

ایسنا

فرهنگی و هنری > ادبیات و کتاب

 

 

از  من فلسفی دکارت  تا من های ادبی  امروز ؟

علی رشوند/Ali  rashvand

 

فکر می‌کنم، پس هستم یا می‌اندیشم، پس هستم (به لاتین: Cogito ergo sum) جملهٔ معروف رنه دکارت، فیلسوف فرانسوی، است. این جمله که ابتدا در رساله گفتار در روش و سپس در اصول فلسفه آمده‌است، اولین اصل دکارت است که با تکیه بر آن فرضیه مابعدالطبیعه (متافیزیک) خود را در کتاب تأملات در فلسفه اولی بنیان نهاد و «اعتماد به نفس» را به عنوان اصالت در علم فلسفه گنجاند. محتوای این جمله از نوع استنتاج منطقی نیست، بلکه نوعی شهود عقلی است.

جمله «من می اندیشم پس هستم» از جمله اندیشه های «رنه دکارت» در «رساله گفتار در روش» است. دکارت در اینباره استدلال می کرد که اگر من شک می کنم پس ضرورتاً باید یک «من»ی باشد تا بتواند شک کند «شک می کنم پس هستم»، درغیراینصورت چگونه می تواند هرگونه شکی صورت پذیرد. از طرفی دکارت معتقد است که این «وجودداشتن» تنها زمانی یقینی است که من آگاه باشم لذا وی ضابطه «من می اندیشم پس هستم» را به عنوان نخستین اصل فلسفه خویش می داند. این دو جمله هر دو از دکارت است.

دکارت جذب این نکته شد که آیا راهی برای رسیدن به یقین وجود دارد یا نه؟ البته برای او روشن بود که صدق و یقین دو چیز متفاوت هستند اما وی معتقد بود که تنها از طریق یقین میتوان به صدق دسترسی پیدا کرد. او در جست وجوی پیدا کردن روشی بود که علاوه بر نتایج مفید قادر به پاسخگویی به ایرادهای شکاکان باشد.

دکارت برای رسیدن به مقصود هر آنچه را که کمترین شکی درباره اش داشت از دایره ی ذهنش بیرون ریخت. او می خواست پی به بنیاد علم و همچنین تحقیق ببرد تا بدین وسیله به کشف روشهای تحقیق علمی نایل آید. می خواست ثابت نماید که شناخت علمی به واقع امکانپذیر است.

دکارت هر آنچه را که شک و تردیدی درباره ی آن مطرح بود کنار گذاشت تا بر شکاکان پیش دستی کند. او برای پی ریزی بنیاد علمی اش شک را به مثابه «روش» برگزید.

دکارت وقتی در مسیر شک به نقطه ی واگرد می رسد، در بازگشت همه چیز را از نو بنا می نهد. او می گوید اگر به همه چیز شک کنم به فکر کردن خود نمی توانم شک کنم. عبارت معروف دکارت در این باره چنین است: «می اندیشم پس هستم.»

شک دکارت ردی از اندیشه دارد از من برتر سخن می گوید که به معرفت رسیده است . و از علم و جهابینی خاص برخورداراست سهم این من، به لحاظ جایگاه علمی و فلسفی، دربعد اندیشه ای  انسان مشخص ،از اهمیت بسیار برخورداراست .

این روزها درگستره هنرو  ادبیات تقلید از "من دکارتی " باب روز شده است .بیشتر نویسندگان فضای مجازی برای برجسته کردن علاقه خویش  از" من هایشان" می نویسند   که دراینجا به تعدادی اشاره می شود

-         می نویسم، پس هستم

-         اعتراض می کنم، پس هستم

-           سکوت می کنم، پس هستم

-         داستان می نویسم، پس هستم

-         نقد می کنم ،پس هستم

-         شعر می گویم ،پس هستم

-         نقاشی می کنم ، پس هستم

این من ها  با داعیه طرفدارا ن شان  ،دغدغه ای را بیان نمی کنند  اغلب  ازجنس تقلید هستند .مهمترین دلیل آن طرح این سوال است وزن این افراد با استناد به "من هستم  "دربعد  اندیشه ای  چقدر است؟  .این من ها چه سهمی در دانش و فرهنگ بشری دارند؟

داعیه داران این من ها بیشتر افراد متوسط التحصیل،  شبه روشنفکران یا متفکران هستند .هیچ گاه بر زبان نویسندگان، متفکران و شاعران بزرگ  و جدی جملات این چنینی رانده نشده است هر وقت هم صحبتی به میان آورده اندبه امانت  از دکارت نقل به مضمون کرده اند.

نتیجه این  که "من دکارت" درقیاس با من های رایج در فضای امروز هنرو  ادبیات یک من برین است . من ی  که ویژگی برجسته اش، اندیشه است .اندیشه نابی که ازکانال  شک ها گذر کرده به یک من بایسته  تبدیل شده و درباره جهان و انسان  گفتمان دارد.

من های تقلیدی آن برجستگی گفتمانی را ندارند .اصلا به عنوان گفتمان مطرح نیستند.لذا نمی توانند محرک و مقدمه ای برای رسیدن به آن "من برین" باشند .

نتیجه آنکه درباز گفتن من دکارتی  بایستی احتیاط کرد چرا که جایگاه افراد به لحاظ سهم علمی و اندیشه ای  اهمیت و وزن آن را معین می کند .

منابع :

1-کریم مجتهدی، دکارت و فلسفه او، انتشارات امیرکبیر

2- میرعبدالحسین نقیب زاده، فلسفه کانت/بیداری از خواب دگماتیسم، انتشارات آگاه

3-    محمد علی فروغی، سیر حکمت در اروپا به علاوه رساله ی گفتار در روش دکارت (ملحق به پایان کتاب)

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد

بازدیدکنندگان

در حال حاضر 61 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند

آگهی متنی

   مسئولیت نوشته ها به عهده ی خود نویسنده است و سایت مرور هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد

مهرآوران

 هاست  ، دامنه ، طراحی سایت 

HTTP://MEHRAVARAN.COM

  


 بیست داستان کوتاه از ۱۶ تن از داستان نویسان معاصر

یتhttp://www.epubfa.ir/?p=79

 

 زنان داستان نویس ایران در سایت امازون

با ترجمه امیر مرعشی

https://www.amazon.com/Alive-Kicking-collection-Contemporary-Iranian/dp/1544022727/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1488605449&sr=8-1&keywords=mitra+dava

 

 

مرفی /  بکت / سهیل سمی / ققنوس

 

 

بالزن ها / محمد رضا کاتب / نشر ققنوس .هیلا

 

 

 

با عزیز جان در عزیزیه /  فرخنده اقایی / نشر ققنوس

 

رمان «چرا زن‌ها گریه می‌کنند» نوشته رُنه ژان‌کلو با ترجمه عظیم جابری
نشر افراز . 
 

 

مجموعه چهار جلدی شناختنامه ادبیات ایران

جواد اسحاقیان /  نشر نگاه

 

چرا اخرین درنا باز می گردد

شمس آقاجانی

 

اکواریوم شماره چهار / میترا داور / نشر اموت