Strict Standards: Declaration of fa_IRDate::calendar() should be compatible with JDate::calendar($format, $local = false, $translate = true) in /home/morourir/public_html/language/fa-IR/fa-IR.localise.php on line 0

Strict Standards: mktime(): You should be using the time() function instead in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 32

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 28

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 120

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 123

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 46

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 106
مرور :: ادبیات - پروانه:هرمان هسه
سه شنبه, ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

اخبار فرهنگی ایسنا

ایسنا

فرهنگی و هنری > ادبیات و کتاب

نمایش اخبار فرهنگی

خطا
  • خطا در بارگذاری اطلاعات فید

پروانه / هرمان هسه

جمع آوری پروانه را از هشت یا نه سالگی آغاز كردم. ابتدا این كار را بدون پشتكار خاصی، درست مثل یك بازی، مثل جمع كردن چیزهای دیگر دنبال می كردم. اما در دومین تابستان كه تقریباً ده ساله شده بودم، جمع كردن پروانه را جدی گرفتم و همین سبب شد كه مرا بارها و بارها از این چنین عشق آتشینی برحذر دارند، چرا كه این كار باعث می شد من همه چیز را فراموش كنم و از كارهای دیگر غافل شوم. هنگامی كه برای شكار پروانه می رفتم، صدای ناقوس را كه آغاز ساعت درس و یا وقت ناهار را اعلام می كرد، نمی شنیدم. همیشه در روزهای تعطیل، از صبح تا شب تنها با تكه نانی در دست میان گل ها پرسه می زدم، بی آنكه حتی برای ناهار به خانه بازگردم.
جمع آوری پروانه را از هشت یا نه سالگی آغاز كردم. ابتدا این كار را بدون پشتكار خاصی، درست مثل یك بازی، مثل جمع كردن چیزهای دیگر دنبال می كردم. اما در دومین تابستان كه تقریباً ده ساله شده بودم، جمع كردن پروانه را جدی گرفتم و همین سبب شد كه مرا بارها و بارها از این چنین عشق آتشینی برحذر دارند، چرا كه این كار باعث می شد من همه چیز را فراموش كنم و از كارهای دیگر غافل شوم. هنگامی كه برای شكار پروانه می رفتم، صدای ناقوس را كه آغاز ساعت درس و یا وقت ناهار را اعلام می كرد، نمی شنیدم. همیشه در روزهای تعطیل، از صبح تا شب تنها با تكه نانی در دست میان گل ها پرسه می زدم، بی آنكه حتی برای ناهار به خانه بازگردم.
حتی هنوز هم گاه گداری، بویژه آن گاه كه پروانه ای زیبا را می بینم، ته مایه ای از آن عشق مفرط را در درونم حس می كنم. سپس برای لحظه ای، دوباره همان احساس خلسه آزمندانه و بیان ناپذیر كه تنها كودكان قادر به فهم آن هستند، وجودم را فرا می گیرد و به همراه این احساس، درست مانند یك كودك، نخستین شكار پروانه ام را به یاد می آورم و آن گاه ناگهان خاطرات لحظات و ساعت های شمارش ناپذیر كودكی بر من هجوم می آورد: بعد از ظهری سوزان در بیشه زارهای خشكیده، خارزار معطر، ساعت های خنك بامدادی در باغ یا شامگاه در حاشیه اسرارآمیز جنگلی كه من با تور پروانه گیری ام در كمینگاه به مانند جستجوگر گنج پنهان می شدم و هر آن، در پی یافتن مناسب ترین لحظه غافلگیر كردن پروانه ای، و در پی یافتن شانس بودم و....
هنگامی كه پروانه ای زیبا را می دیدم، نیازی نبود نمونه ای كمیاب باشد، بلكه كافی بود كه این پروانه روی ساقه گلی بنشیند و بال های رنگارنگش هر از گاه در باد تكانی بخورد تا شوق شكار، نفس از من بگیرد. وقتی جلوتر و جلوتر می خزیدم تا جایی كه بتوانم تمامی خال های رنگی براق، بال طلایی و شاخك های لطیف قهوه ای رنگ پروانه را ببینم، آن هیجان و لذت خاص، آن آمیزه شادمانی لطیف و پاك و حرص و آزی وحشیانه بر من مستولی می شد، به گونه ای كه بعدها در زندگی به ندرت چنین احساسی را دوباره تجربه كردم.
از آنجایی كه والدین من بی چیز بودند و نمی توانستند چیزهای مثل قفس به من هدیه كنند، ناچار شدم گنجینه خود را در جعبه مقوایی كهنه و پیش پاافتاده ای نگهداری كنم. با لایه های از چوب پنبه های بریده شده، كف جعبه و دیواره های آن را پوشاندم. سپس پروانه ها را با سنجاق به دیواره ها چسباندم و جعبه را كه در میان دیوارهای چروكیده كاغذی آن، گنجینه ام قرار داشت، با قلابی به دیوار آویزان كردم. نخستین روزها هنوز، با كمال میل گنجینه خود را به همكلاسی هایم نشان می دادم. اما آنان صاحب جعبه های چوبی با سرپوش های شیشه ای، جعبه های كرم ابریشم با دیواره های توری سبز رنگ و دیگر چیزهای تجملی بودند كه من با آن وسایل ابتدایی و پیش پاافتاد ام، نمی توانستم مانند ایشان بر خود ببالم.
از آن پس دیگر چندان میلی به نشان دادن پروانه هایم به دیگران نداشتم و عادت كرده بودم كه حتی هیجان انگیزترین شكارهایم را پنهان كنم و چیزهایی را كه به چنگ می آوردم، تنها به خواهرانم نشان دهم. یكبار پروانه آبی رنگی را شكار كرده و آن را به گنجینه ام افزودم، هنگام كه پروانه را خشك كردم، غرور مرا واداشت كه بخواهم دست كم آن ر به همسایه ام، پسر آموزگاری كه كمی بالاتر از خانه ما منزل داشت، نشان دهم.
این پسر تنها گناهش معصومیتش بود كه همین نزد بچه ها دو چندان عجیب و غیرعادی است. او كلكسیونی كوچك و جمع و جور داشت، اما به سبب ظرافت و دقتش در نگهداری آن، این مجموعه به گنجینه ای واقعی بدل شده بود، گذشته از همه اینها او در هنری كمیاب و دشوار چیره دست بود. او می توانست بال های شكسته و آسیب دیده پروانه ها را دوباره به هم بچسباند. او از هر نظر پسر بچه ای نمونه بود، از این رو من همواره درباره او احساس كینه ای آمیخته با حسادت و ستایش داشتم.
بله، من پروانه ام را به این پسر ایده آل نشان دادم.
او كارشناسانه نظرش را گفت و منحصر به فرد بودن پروانه ام را تأئید كرد و بر آن چیزی حدود بیست فنیگ قیمت گذاشت، زیرا امیل نیز می دانست كه ارزش همه اشیای كلكسیون ها، حتی تمبرها و پروانه ها با پول سنجیده می شود.
آن گاه معایب پروانه ام را نیز برشمرد. اما من دیگر چندان توجهی به این ایرادها نكردم، چرا كه خرده گیری های دوستم تا حدودی شادمانی مرا خراب كرده بود و من دیگر هرگز پروانه هایم را به او نشان ندادم.
دو سال گذشت و ما دیگر پسران بالغی شده بودیم، ولی عشق مفرط من به جمع آوری پروانه هنوز در وجودم شكوفا بود.
شایعه ای همه جا پیچیده بود كه امیل گونه ای پروانه كمیاب یافته است. این خبر برای من همان قدر هیجان برانگیز بود كه اگر امروز بشنوم یكی از دوستانم یك میلیون مارك به ارث برده است یا كتاب گمشده لیویوس پیدا شده است.
تا حال هیچ كدام از ما نتوانسته بودیم، این پروانه خاصی را بیابیم و من آن ر تنها از روی تصویرش در كتابی قدیمی مربوط به پروانه ها دیده بودم.
گراور كتاب رنگی من با دست انجام گرفته بود و بی نهایت زیباتر و براستی دقیق تر از همه چاپ های رنگی جدید به نظر می رسید. از همه پروانه هایی كه نامشان را می دانستم و در گنجینه ام جایشان خالی بود، هیچ كدام به مانند این پروانه چنین التهاب آور توجه مرا به خود جلب نكرده بود.
من همواره به تصویر آن پروانه در كتابم خیره می شدم. یكی از دوستانم به من گفته بود كه اگر آن پروانه قهوه ای رنگ، روی تخت سنگ یا تنه درختی بنشیند و پرنده یا دشمن دیگری بخواهد به او حمله كند، او تنها بال های تیره رنگ خود را از هم می گشاید. آن گاه در زیر بال هایش چشمان بزرگ و روشن او پدیدار می شود و این چشم ها چنان حیرت انگیز و غافلگیر كننده اند كه پرنده مهاجم را می ترسانند و ناچار می سازند تا پروانه را آسوده بگذارد و خود بگریزد. آن گاه چنین موجود شگفت آوری می بایست گیر آدم كسل كننده ای چون امیل بیفتد! وقتی چنین چیزی را شنیدم در نخستین لحظه ابتدا خوشحال شدم كه سرانجام می توانم این موجود كمیاب را از نزدیك ببینم و كنجكاوی سوزان خود را تسكین دهم. بعد حسادت تحریكم كرد و به گمانم آمد كه چقدر مسخره است كه درست همین آدم كسالت بار و ترشرو باید این پروانه پرارزش و اسرارآمیز را به دام اندازد.
با این همه وسوسه شدم كه پیش او بروم تا شكار خود را نشانم دهد. پس از آن هم نتوانستم این فكر را از سرم به در كنم، برای همین هنگامی كه روز بعد خبر پروانه او در تمام مدرسه پیچید، دیگر مصمم شدم كه واقعاً به سراغش بروم. بعد از ناهار به محض اینكه توانستم از منزل خارج شوم، به سوی خانه همسایه مان دویدم. مجموعه پروانه های امیل و اتاقك چوبی و در طبقه سوم خانه آنان قرار داشت. همواره از اینكه این پسر آموزگار می تواند به تنهایی صاحب یك اتاقك باشد، حسودیم می شد.
در راه پله ها به هیچ كس برنخوردم. وقتی در اتاق طبقه سوم را كوبیدم، هیچ پاسخی نشنیدم. امیل آنجا نبود وقتی دست به دستگیره در بردم، در را گشوده یافتم. بی شك امیل از روی حواس پرتی فراموش كرده بود در را قفل كند. داخل رفتم تا دست كم بتوانم آن پروانه را تماشا كنم.
به سرعت دو جعبه ای را كه امیل در آنها گنجینه خود را نگهداری می كرد، برداشتم. بیهوده آن دو جعبه را به دنبال آن پروانه كاویدم تا آنكه یادم افتاد شاید پروانه هنوز داخل تور پروانه گیری باشد. همانجا بود كه پیدایش كردم.
پروانه با بال های قهوه ای رنگش كه كاغذهای باریك رنگارنگ و غیرعادی به آنها چسبیده بود، داخل تور قرار داشت. روی پروانه خم شدم و از نزدیكترین فاصله ای كه ممكن بود، شاخك های پر مو و رنگ قهوه ای روشن حاشیه بال هایش را كه بی اندازه لطیف بود، نگاه كردم. همچنین محو خال های رنگارنگ و زیبای روی بال ها و سطح لطیف و مخملی آن شدم. تنها نمی توانستم چشم های پروانه را كه با نوارهای رنگی پوشیده شده بود، درست بنگرم.
در حالی كه قلبم به شدت می تپید كوشیدم سنجاق را از بدن پروانه بیرون بكشم و او را از كاغذها جدا كنم. آن گاه چشم های درشت و حیرت آور پروانه را دیدم. بسیار زیباتر و شگفت آورتر از آن چیزی بود كه من در تصویر دیده بودم. در همان آن، حرص و آزی منحصر به فرد را برای تصاحب این موجود با شكوه احساس كردم.
سنجاق را به آرامی بیرون كشیدم و پرونه را كه دیگر خشك شده و شكل گرفته بود، در دست گرفتم و از اتاقك بیرون آمدم. در این لحظه هیچ گونه احساس رضایتی نداشتم. در حالی كه پروانه را در دست راستم پنهان كرده بودم از پله ها پایین رفتم. در این هنگام شنیدم كه كسی از پله ها بالا می آید و در همان ثانیه وجدانم بیدار شد و ناگهان دریافتم كه دزدی كرده ام و پسری پست فطرت هستم.
همان دم هول و هراس وحشتناكی از اینكه دزدیم فاش شود، مرا فرا گرفت؛ به همین سبب از روی غریزه دستم را با پروانه مسروقه در جیب كتم فرو بردم. به آرامی باقی پله ها را پایین رفتم. با پاهایی لرزان در حالی كه عرق سردی بر اثر احساس رذالت و رسوایی بدنم را فرا گرفته بود، با منتهای ترس از پیش دخترك خدمتكاری كه داخل آمده بود گذشتم و كنار در خانه با قلبی پر تپش و پیشانی ای عرق كرده، حیران و سرگردان و هراسان تر از پیش بر جای ماندم. بی درنگ دریافتم كه حق ندارم پروانه را نگه دارم و باید آن را باز گردانم و اصلاً این ماجرا نمی بایست رخ می داد.
با وجود تمامی ترسی كه از برخورد با امیل و افشا شدن دزدیم داشتم، بازگشتم و با شتاب تمام از پله ها بالا دویدم، دقیقه ای بعد دوباره در اتاقك امیل بودم. با احتیاط دستم را از جیبم خارج كردم و پروانه را روی میز نهادم و در همین حال كه آن را دوباره می نگریستم، متوجه بدبختی كه به من رو آورده بود، شدم. كم مانده بود گریه ام بگیرد.
پروانه له شده بود. بال و شاخك راست پروانه دیده نمی شد و وقتی با احتیاط داخل جیبم دنبال بال خرد شده گشتم، متوجه شدم كه بال چنان تكه تكه شده است كه به هیچ وجه ترمیم پذیر نمی نماید. در آن دم با دیدن این موجود كمیاب و زیبا كه من آن را خرد و تكه پاره كرده بودم، احساس دزد بودن بیش از پیش عذابم می داد.
به انگشتانم نگاه كردم كه رنگ قهوه ای بال های ظریف پروانه به آن مالیده شده بود، همچنین به بال تكه تكه شده ای كه هرگونه امید و شادمانی تصاحب دوباره یك پروانه سالم و كامل را از بین می برد.
افسرده و غمگین به خانه بازگشتم و سراسر بعدازظهر را در باغچه خانه مان نشستم. سرانجام هنگامی كه آفتاب در حال غروب بود، شهامتم را جمع كردم و همه چیز را به مادرم گفتم. دریافتم كه مادرم چگونه هراسان و غمگین شد، با این همه او دوست داشت بفهماند كه اعتراف من بیش از تحمل هر مجازاتی به من ارزش می بخشد.
مادرم با قاطعیت گفت:«تو باید پیش امیل بروی و خودت همه چیز را به او بگویی. این تنها كاری است كه می توانی بكنی و اگر این كار را نكنی نمی توانم تو را ببخشم. تو می توانی از او بخواهی به جبران كاری كه كرده ای، خودش چیزی را از وسایل تو انتخاب كند و باید خواهش كنی تو را ببخشد.»
من پیش هر همكلاسی دیگری راحت تر بودم تا پیش این پسر نمونه! پیشاپیش حس می كردم كه مرا نخواهد فهمید و احتمالاً به هیچ وجه حرف هایم را باور نخواهد كرد. غروب شد و پس از آن نیز شب فرا رسید بی آنكه در من توان رفتن باشد. مادرم مرا در دالان خانه پیدا كرد و آهسته گفت:«حالا او حتماً در خانه است. همین حالا برو پیشش!»
به سوی خانه امیل راه افتادم. از طبقه پایینی سراغ امیل را گرفتم. او آمد و بی درنگ تعریف كرد كه كسی پروانه او را خراب كرده است و او نمی داند كه آیا این كار آدمی شرور است یا یك پرنده یا گربه. من از او خواهش كردم كه مرا به اتاقش ببرد و پروانه را نشانم دهد. با هم بالا رفتیم، او در اتاقش را گشود و شمعی روشن كرد. دیدم پروانه خرد شده داخل تور قرار دارد. متوجه شدم او روی پروانه كار كرده تا دوباره اجزای از هم گسیخته اش را به هم متصل كند. بال شكسته پروانه با زحمت زیاد جمع آوری و روی یك كاغذ خشك كن نمناك پهلوی هم چیده شده بود. با وجود این، پروانه ترمیم ناپذیر به نظر می رسید و شاخك آن نیز پیدا نشده بود.
دیگر هر چه را كه انجام داده بودم گفتم و كوشیدم همه چیز را شرح دهم. امیل به جای آنكه خشمگین شود و سرم داد بكشد، خیلی آهسته زیر لب آهی كشید و همان طور ساكت دزدكی نگاهی به من انداخت و بعد گفت: «خب، خب، پس این كار تو بود!»
از او خواهش كردم همه اسباب بازی هایم را بردارد و اگر راضی نیست و هنوز مرا نبخشیده است، همه پروانه هایم را از من بپذیرد.
اما او گفت:«متشكرم، از پروانه نگه داشتن تو خبر دارم. از همین كاری كه امروز كردی هم می شود فهمید، چطور پروانه جمع می كنی.»
در این لحظه كم مانده بود، گلویش را بفشارم. هیچ كار نمی شد كرد، من یك رذل بودم و رذل هم باقی می ماندم. امیل با سردی تمام گویی كه قاعده جهان چنین است با آن عدالت خوار دارنده اش پیش رویم ایستاده بود. او حتی یكبار هم مرا دشنام نداد، تنها نگاهی تحقیرآمیز به من كرد. نخستین بار بود كه می دیدم چگونه آدمی نمی تواند چیزی را كه تنها یك بار خراب كرده است، جبران كند.
به خانه بازگشتم، خوشحال شدم كه مادرم از من هیچ نپرسید و تنها مرا بوسید و به حال خودم گذاشت. باید به رختخواب می رفتم. دیگر دیر وقت بود.
اما پنهانی جعبه قهوه ای رنگ بزرگم را از آشپزخانه به اتاق بردم و روی تخت خوابم گذاشتم. در تاریكی آن را گشودم، آن گاه پروانه ها را یكی یكی در آوردم و هر كدام را یكی از پس دیگری با انگشتانم چنان له كردم كه گویی از آغاز هم غباری بیش نبوده اند.
 

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد

اضافه کردن نظر

بازدیدکنندگان

در حال حاضر 63 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند

آگهی متنی

   مسئولیت نوشته ها به عهده ی خود نویسنده است و سایت مرور هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد

مهرآوران

 هاست  ، دامنه ، طراحی سایت 

HTTP://MEHRAVARAN.COM

  


 بیست داستان کوتاه از ۱۶ تن از داستان نویسان معاصر

یتhttp://www.epubfa.ir/?p=79

 

 زنان داستان نویس ایران در سایت امازون

با ترجمه امیر مرعشی

https://www.amazon.com/Alive-Kicking-collection-Contemporary-Iranian/dp/1544022727/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1488605449&sr=8-1&keywords=mitra+dava

 

 

مرفی /  بکت / سهیل سمی / ققنوس

 

 

بالزن ها / محمد رضا کاتب / نشر ققنوس .هیلا

 

 

 

با عزیز جان در عزیزیه /  فرخنده اقایی / نشر ققنوس

 

رمان «چرا زن‌ها گریه می‌کنند» نوشته رُنه ژان‌کلو با ترجمه عظیم جابری
نشر افراز . 
 

 

مجموعه چهار جلدی شناختنامه ادبیات ایران

جواد اسحاقیان /  نشر نگاه

 

چرا اخرین درنا باز می گردد

شمس آقاجانی

 

اکواریوم شماره چهار / میترا داور / نشر اموت