Strict Standards: Declaration of fa_IRDate::calendar() should be compatible with JDate::calendar($format, $local = false, $translate = true) in /home/morourir/public_html/language/fa-IR/fa-IR.localise.php on line 0

Strict Standards: mktime(): You should be using the time() function instead in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 32

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 28

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 120

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/helper/vvisit_counter.php on line 123

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 38

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/morourir/public_html/plugins/system/vvisit_counter/vvisit_counter.php on line 92
مرور :: ادبیات - لازمت میشه - فریبا حاج دایی ///
سه شنبه, ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

اخبار فرهنگی ایسنا

ایسنا

فرهنگی و هنری > ادبیات و کتاب


لازمت می­شود

فریبا حاج­ دایی

 

 

   تنها من نبودم، همه بودند، ومن دارم تقاصش را پس می‌دهم. بچه‌ام، محمدم دارد از دست می‌رود. ماران کنند موران کشند. وقتی آذر خانم آن‌جوری خودش را دار زد، همه گفتند تو بودی. فقط من بودم؟ من هم عین همه. آن‌قدربهش سگ‌‌ محلي کردیم که آن بلا را سرخودش آورد. بعد از آن روز جواب سلامش را هم

   نمی‌دادیم؛ انگار با سلام کردنش به عصمت و شرافت‌مان توهین می‌کرد. آب هم مقصر بود؛ فلان فلان شده اگر دمش به دم برق وصل نبود و با رفتن برق قطع نمی‌شد، شاید آن‌قدر به هم نمی‌ریختیم که فکر کنیم باید دست به هر کاری زد. این‌جوری شاید آذر خانم بدبخت هم حالا زنده بود. اصلاً نفهمیدم چرا آن بلا را سرخودش آورد. ما که چیز بدی بهش نگفته بودیم؛ شغلش بود، یا می‌گفتند هست. گفتیم: «آذرخانم این کار را می‌کنی؟»

   یادمه هنوز، چشمهاش یک چیز دیگرگفت ولی زبانش نه نگفت. گفتیم: «همین یه دفعه، تا یارو چند وقتی این دور و ورها نیاد و بتوانیم پولی جمع کنیم و سگ‌خور اداره برق کنیم.»

   من گفتم. خودم سر صحبت را باز کردم، همه بودند ، اما من گفتم. اصلاً آن موقع نفهمیدم که ناراحت شده؛ به خودم گفته بودم که این کاره است، یا می‌گویند که هست، پس چرا ناراحت شود؟ هیچ‌چی نگفت و بعد خودش را...!

   بچه فلان فلان شده فریده خانم هم قوزبالاقوز، که بی پنکه و کولر می‌گفتی الاالله گرمازده می‌شد، بعد هم از بالا و پایین ول. اصلاً گور بابای هرچه بچه است که اولش باید نگران شل‌کن سفت‌کن‌اش باشی و بعد هم درس و کتاب و شاش‌کف کرده‌اش. یک شب که محمدم همه خورش چرب و چیلی را که تو شکمش قاروقور می‌کرد، قی کرد تو راه پله و من دست پاچه شده بودم که الان است، امیری، مردیکه غرغروی همسایه بیاید، بنده خدا آذر خانم چه‌قدربهم کمک کرد. دستمال برداشته بود و تمام آن لوبیا، گوجه‌فرنگی، سس قرمز و هر کوفت دیگری را که محمد قی کرده بود تند‌تند تمیزمی‌کرد. بی‌چاره آن‌همه کمکم کرد و من سردستی تشکری کردم و زودی چپیدم تو. یک دعوت خشک‌وخالی هم نکردم. بیچاره پسرش، پسر آذرخانم، هم‌سن‌وسال‌های محمد خودم بود، اسمش هم محمد بود. طفل معصوم را هیچ‌کی به بازی نمی‌گرفت. محمدم می‌گفت: «یه‌‌وقت‌هایی که یار کم می‌آوریم بازیش می‌گیریم، ولی تا می‌توانیم زخم‌وزیلیش می‌کنیم؛ با آن ننه‌‌اش، حقشه.»

   حالا هیچ خبری از آن طفلک ندارم، خدا کند عاقبت به‌خیر شده باشد، نه مثل محمدِ من ...! خرابه‌ای بود نه خیلی دور از خانه ما که نمی‌دانم کدام بسازبفروش پدرسوخته‌ای دورش دیوار کشیده بود و ولش کرده بود به امان خدا. یک روز دم دمای غروب از خرید برمی‌گشتم؛ نمی‌دانم چه شد که دنگم گرفت از شکاف دیوار نگاهی تو خرابه بیندازم، که ای کاش نینداخته بودم، بچه‌ها همه صف ایستاده بودند، محمد آذر خانم را دراز کرده بودند و صف ایستاده بودند، و من، منِ بی‌وجود هیچ‌چی به‌شان نگفتم. حتی نرفتم به آذرخانم بگویم. می‌دانم خدا از سر تقصیراتم نگذشته که محمدم را ...، بعدها خیلی از کاسه کوزه‌ها سرمن شکست، ولی همه بودند، من فقط پیشنهادش را دادم. خوب کار بدی هم نکردم؛ فکر می‌کردم آن کاره است، یا می‌گفتند که هست. مثلاً مرضیه خانم، خودش گفته بود، به ارواح خاک مادرش قسم خورده بود که دیده، خوب یادم است که می‌گفت حدود دو نیمه شب بوده، آذر خانم داشته با مردکچلی از پله‌ها بالا می‌رفته، پاورچین، دست مرده هم پشت کمرش بوده و داشته کمرش را می‌مالیده. آن یکی همسایه، اسمش چی بود؟ همان که روزها می‌رفت خانه مادرش تا شب شوهره برود و بیاوردش خانه، او خودش می‌گفت: «یکی یک دانه‌ام را کفن کنم اگر دروغ گفته باشم، دی‌شب که از خانه مادرم برمی‌گشتیم، دیروقت بود، آذر خانم با یک بابایی تو ماشین، تو یک ماشین قرمز، درست جلو درِ خانه با هم بودند.»

   بعدها که آن اتفاق افتاد بیشتری‌ها بهتان زدند که من بودم. من که آن‌روز مخش را کار گرفتم تا با مامور برق...؛ ولی مگر زیور خانم کم به او بدی کرد؟ چه قشقرقی سرش درآورد؛ فقط خواجه حافظ شیرازی نمی‌دانست که رفته بوده خانه زیور خانم و با شوهر زیور خانم...! تازه من همان موقع گفتم، حالا هم می‌گویم، تقصیر آذر خانم بدبخت نبود؛ او فقط رفته بود کمک کند.

   شوهره، داشته دخترش را می‌زده؛ مثل این‌که با یه پسره‌ای دیده بودش. زیور خانم هول می‌کندو می‌آید تو راه‌رو که به دادم برسید: «دختره را کشت.» آذر خانم می‌دود بالا که کمک کند. زیور خانم می‌گفت: «سروپا برهنه بوده» اما آدم تو این موقع‌ها که نمی‌تواند به این چیزها فکر کند. طفلک می‌رود بین دختره و باباش می‌ایستد. چند تایی هم تو سروکله خودش می‌خورد تا بالاخره می‌تواند دست مرده را بگیرد و بگوید:

«چه کار داری با خودت می‌کنی مَرد؟ می‌خواهی سکته کنی؟»

   نمی‌دانم چه می‌شود که شوهر زیور خانم گریه‌اش می‌گیرد. شاید هم انتظار نداشته تو این هیروویری و بزن و بکش یکی بیاید و به جای این‌که از دختره دفاع کند به او فکر کند، این می‌شود که شروع می‌کند با آذر خانم درددل کردن. می‌گویند شوهره تعریف کرده بوده که تو اداره‌اش پول کم آورده و برای همین اعصابش خراب بوده و دخترش را زیر مشت‌ولگد گرفته بوده است. بعدها زیور خانم هو انداخته بود که صحبت‌شان جوری باهم گل انداخته بوده که محرم و نامحرمی و همه چیز از یادشان رفته بوده؛ آن‌قدر که زیور خانم دست دختره را می‌گیرد و می‌رود خانه همسایه. می‌گفت: «از آن روز شوهرم هوایی شده.»

   بینی بین‌الله من یکی چیزی ندیدم. هر چه هم می‌گویم از این و آن شنیده‌ام. ولی خدایی‌ش زیور خانم زن بدکینه‌ای بود؛ زده بوده و آذر خانم چند باری توی کلاس قرآن محل شرکت کرده بوده. نمی‌دانم چه می‌شود که لامپ مسجد پلقی می‌ترکد. زیور خانم می‌گوید چون او پاک نبوده این جور شده، و کاری می‌کند که پای زن بیچاره رااز کلاس قرآن می‌برد. تازه بعداً از قول آذر خانم نقل می‌کند که گفته بوده: «درسم را نخوانده بودم، هی خدا خدا کردم بهم نرسد، یکی به من مانده لامپ ترکید، قربان عظمت خدا بروم.»

   زیور خانم چو انداخته بود که یارو فکر می‌کند یکی از نظر کرده‌ها است و این جوری انگ مشنگی و شیرین‌عقلی هم به آذر خانم زده بود.

   خدا از من نگذرد، من هم عین همه خیلی چیزها در باره آن طفلکی باورم شده بود. این بود که آن‌روز، با آن همه پررویی ازش خواستم با مامور برق....، ولی الحق بقیه هم بودند. من گفتم، خودم مخش را کار گرفتم، اما بقیه چی؟ نبودند یعنی؟ همه با هم دوره‌اش کردیم و نگذاشتیم درست و حسابی فکر کند و بعد...، تو راه‌رو ساختمان، خودمان را ازش کنار می‌کشیدیم که مبادا تن عفیف‌مان به تنش بخورد. لااقل می‌توانستیم رخت‌هاش را، آن‌روز، همان‌روز کذایی، موقعی‌که او با ماموره بالا بودند، آب بکشیم و پهن کنیم. مادر مرده را، هیچ‌وقت خبر نمی‌کردیم. هرکدام دو یا سه لگن توی حیاط می‌آوردیم. تو یکی سفیدها را خیس می‌کردیم، لباس‌های رنگی را توی آن یکی، یک تشت بزرگ هم داشتیم برای خیساندن ملافه‌ها. نه این‌که ماشین لباس‌شویی نداشته باشیم، داشتیم ولی لعنتی برق صلواتی آن‌قدر بازی در می‌آورد که ماشین لباس‌شویی‌هامان یا سوخته و یا نیم‌سوز شده بود. آذر خانم آن روز صبح به یکی گفته بود: «دستم خیلی درد می‌کند، دست تنها نمی‌توانم لباس بشورم.»

ما ازاو پرسیدیم: «خب، تو چه گفتی؟»

-  هیچ‌چی، انگار که نشنیده‌ام، بهش پشت کردم و از پله‌ها آمدم پایین.

   با پای لخت رفته بودیم توی تشت؛ پای یکی سفید، یکی سبزه، لباس‌ها را لگد می‌کردیم. نمی‌دانم به آب‌کشی لباس‌ها رسیده بودیم یا نه که بچه‌ها آمدند و گفتند که آمده‌اند، سرخیابانند، دارند سیم‌ها را قطع می‌کنند. ما هم مثل خیلی از خانه‌های محل کنتور نداشتیم و برق‌مان صلواتی بود. برق خانه را با یک سیم از برق خیابان گرفته بودیم. نیم ساعتی وقت داشتیم تا به خانه ما برسند. نمی‌دانم چه شد که از دهن من ناقص‌عقل پرید: «برویم دنبال آذر خانم، شاید بتواند کاری کند.»

-  چه کار آخر؟

وقتی گفتم، یکی گفت: «عین پااندازی است، من یکی نیستم.»

-  چه کار دیگری می‌توانیم بکنیم؟ یک راه داریم، آن هم خریدن کنتور است که الان پولش را نداریم، او هم یکی از آدم‌های ساختمان است. باید کاری را که می‌تواند بکند، همه‌تان هم که می‌گویید این کار را خوب بلد است.

-  بعدش چی؟

-  تا دوباره سروکله برقی‌ها پیدا شود خدا کریم است، زود به زود که نمی‌آیند.

در خانه‌اش را که زدم گفتم: «شنیده‌ام دستت درد می‌کند، چرا رخت‌هات را نمی‌آوری با هم بشوریم؟»

   یک جورِ خوشگلی نگاهم کرد که بمیرم هم یادم نمی‌رود. چشم‌هاش چه برقی زد. شلنگ آب را که برایش گرفته بودم، به زنی خودم نمی‌توانستم چشم از پاهاش بردارم. حیف آن همه رعنایی که رفت زیر خاک، پوسید واز بین رفت. به آب کشیدن رخت‌هاش نرسیده بودیم که ماموربرق آمد. وقتی داشت با ماموره از پله‌ها بالا می‌رفت، پاهاش یاری نمی‌کرد انگار، و ما نکردیم حتی رخت‌‌هاش را آب بکشیم.

دیشب خوابش را دیدم. یک دست لباس سیاه برایم آورده بود. گفتم: «نمی‌خواهم، این را چرا برایم آورده‌ای؟»

گفت: «تو نمی‌دانی، لازمت می‌شود.»

 

                                                                                       شهریور و مهر85

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

  • مهمان (کتی)

    بسیار شجاعانه و واقع گرا با آرزوی موفقیت فریبای عزیزم

نظرات   

 
0 #8 آرزو فيض مكتوب 1394-02-18 12:44
عالي بود خانم حاج دايي ، بسيار عالي.
بازگو کردن
 
 
+1 #7 maryam bk 1393-03-12 09:11
عالی و ملموس بود.
بازگو کردن
 
 
0 #6 مهدی... 1393-01-20 18:28
ساختار ریز و مینیاتوری متن را نمی توان نادیده گرفت وقتی با بلایی شروع می شود که به سر محمد پسر راوی آمده است و راوی در پی یافتن علت این اتفاق است و در پایان به این باور می رسد که آه دل آذر او را گرفته است وقتی به خوابش می آید و لباس سیاهی به راوی می دهد و می گوید " لازمت می شود" که عنوان داستان هم هست.تک تک صحنه ها با ساختار کلی داستان در ارتباط است. صحنه ی رفتن آذر به کلاس قرآن و سوختن لامپ اشاره به وجود بی پناه آذر دارد که جایی میان این آدمها ندارد و سرنوشت تراژیکی انتظارش را می کشد. آذر داستانی دارد به تلخی داستان تپلی موپاسان که قربانی اهداف گروهی می شود که در ابتدا سعی می کردند که تن عفیفه شان به تنش نخورد ولی وقتی بهش نیاز پیدا می کنند او را وادار می کنند که به کمکشان بیآید. آنهم با کاری که در طول داستان بهش نسبت می دادند! چیزی که حاجدایی با ظرافت قطعیت آن را زیر سوال می برد و تنها تصور همسایه ها را نشان می دهد نه واقعیت آذر خانم را. بر عکس موپاسان که بر شغل تپلی تاکید می کند. همین امر باعث شده داستان حاجدایی مدرن تر باشد و تا پایان از آن لذت ببریم.
بازگو کردن
 
 
0 #5 صانعی 1393-01-11 03:04
ممنون از خانم حاج دایی و سایت مرور
بازگو کردن
 
 
0 #4 شهرزدا اژدری 1393-01-07 14:05
داستان تکان دهنده ای است که خوب هم پرداخته شده.
بازگو کردن
 
 
0 #3 مهدی 1393-01-06 10:27
داستان به خوبی مهندسی شده است و یک آجر اضافی در بنای آن دیده نمی شود.
بازگو کردن
 
 
0 #2 آزاده اسکویی 1393-01-05 21:00
داستان درجه یکی بود. با درود.
بازگو کردن
 
 
0 #1 پرهام 1392-12-29 18:44
همیشه همین طور می شه . ظاهرا این قضیه ابدی است. خیلی خیلی خوب بود.
بازگو کردن
 

اضافه کردن نظر

بازدیدکنندگان

در حال حاضر 67 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند

آگهی متنی

   مسئولیت نوشته ها به عهده ی خود نویسنده است و سایت مرور هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد

مهرآوران

 هاست  ، دامنه ، طراحی سایت 

HTTP://MEHRAVARAN.COM

  


 بیست داستان کوتاه از ۱۶ تن از داستان نویسان معاصر

یتhttp://www.epubfa.ir/?p=79

 

 زنان داستان نویس ایران در سایت امازون

با ترجمه امیر مرعشی

https://www.amazon.com/Alive-Kicking-collection-Contemporary-Iranian/dp/1544022727/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1488605449&sr=8-1&keywords=mitra+dava

 

 

مرفی /  بکت / سهیل سمی / ققنوس

 

 

بالزن ها / محمد رضا کاتب / نشر ققنوس .هیلا

 

 

 

با عزیز جان در عزیزیه /  فرخنده اقایی / نشر ققنوس

 

رمان «چرا زن‌ها گریه می‌کنند» نوشته رُنه ژان‌کلو با ترجمه عظیم جابری
نشر افراز . 
 

 

مجموعه چهار جلدی شناختنامه ادبیات ایران

جواد اسحاقیان /  نشر نگاه

 

چرا اخرین درنا باز می گردد

شمس آقاجانی

 

اکواریوم شماره چهار / میترا داور / نشر اموت