سه شنبه, ۰۶ تیر ۱۳۹۶

 

حکایت ملک  نعمان  از بوطیقای هزار ویک شب

جواد اسحاقیان

.1 حکایت یا قصه ، زمان و مکان ندارد : حکایت ملک نعمان و فرزندان او با این عبارت آغاز می شود :
" در شهر دمشق پیش از خلافت عبدالملک بن مروان ، پادشاهی بود که ملک نعمانش گفتندی . ملکی بود بس دلیر و شجاع که به پادشاهی اکاسره و قیاصره غل به کرد و جهان را فراگرفته بود و ممالک شرق و غرب و هند و سند و چین و یمن و حجاز و حبشه و جزایر و...

نظرات (0) کلیک ها: 656


جستاری در تأثیرات " هدایت " بر نویسندگان معاصر. قسمت هفتم

جواد اسحاقیان 

" هر کتاب ، مجموعه ای از ارجاعات به کتاب ها ، منابع ، متون و گزاره هاست . "

میشل فوکو

     یکی از نشانه های نبوغ " هدایت " در آثارش ، تأثیر سترگ آن بر ادبیات داستانی معاصر است . بزرگ ترین و کوچک ترین نویسندگان ما ، خواسته و ناخواسته زیر تأثیر او بوده اند و طبعا ً تاثیر بوف کور در مقام " شاهکار " بر آثار نویسندگان همروزگار تا امروز بیش از دیگر آثار او بوده است . یکی از دلایل تأثیرگذاری آثار او ، گستردگی ذهنیت اوست ؛ به این معنی که " فرابینی " و نفوذ به هزارتوی ناخودآگاه جمعی و " خودکاوی " در " بوف کور " بر بسیاری از آثار دیگر نویسندگان در همین زمینه ـ که از آن خواهیم گفت ـ بیش از اندازه است .

ادامه مطلب نظرات (1) کلیک ها: 3628

درنگی بر شخصیت پردازی در اثار هدایت / جواد اسحاقیان / قسمت ششم

" من معتقدم سر و کار همه ی رمان ها فقط با شخصیت است . "

ویرجینیا وولف

      حقیقت این است که نوشتن در باره ی شخصیت پردازی نویسنده ای که خود و آثارش سرشار از تناقض ، تضاد و ابهام است ، آسان نیست : تضاد میان سویه های رئالیستی و ناتورالیستی ، تضاد بین پایگاه طبقاتی بزرگ زمینداری ـ عشیرتی و اشرافیت ستایی نویسنده و اشرافیت ستیزی او ، همدردی با طبقات پایین جامعه و در همان حال سرخوردگی از آنان و کوچک انگاری ایشان ، تضاد میان تربیت اروپایی با شرق ستایی و بوداگرایی ، زندگی در حال ، اما تاریخ گریزی و بازگشت به روزگار ایران پیش از اسلام و سرانجام ، تردید در قبول یا رد جهان برین ، مرگ ستیزی و مرگ باوری از محسوس ترین نمودهای این تضادهاست . باری از جایی باید آغازید .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 2822

ُصوَر ابهام و محورهای جانشینی و همنشینی در (  قسمت پنجم )

سه قطره خون / جوا داسحاقیان

      پس تا کنون ، چهار بار به طرف " گربه " ـ که همیشه در کمین گربه ی ماده یا قناری است ـ شلیک شده است ، با این همه تصور نمی رود گربه کشته شده باشد . گربه در این داستان رمزآمیز ، استعاره ای از " نفس امّاره " است که گویا آدمی را به زشت کاری امر می کند . بدون درک این استعاره ، درک متن ممکن نیست ، و منتقدانی که از استعاره ، پرده ندرند ، قادر به درک دقیق داستان نخواهند شد .  " محمود فلکی " در مقاله ی تار خیالی هدایت : بررسی ساختاری " سه قطره خون " می نویسد :   

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3285

خوانش کهن الگویی بوف کور و ریشه یابی آن /جواد اسحاقیان  قسمت چهارم 

" هین سخنی تازه بگو تا دو جهان تازه شود "

(مولوی)

نوشتن در باره ی بوف کور در مقام نخستین ، پرراز و رمزترین و تأثیرگذارترین رمان کوتاه و افزون بر این ها ، به عنوان شاهکار ادبیات داستانی هنوز هم دشوار می نماید . با آن که در باره ی این اثر ، زیاد نوشته شده است * ، هنوز هم جای ناگفته ها باقی است از جمله این دقیقه که " صادق هدایت " در طرح بن مایه ها و به ویژه آنچه امروز در نگرش " یونگ " به " کهن الگو " 1 معروف شده ، چه الگوهایی پیش چشم می داشته ی


ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 2861


هدایت و آیین های فلسفی هند  / جواد اسحاقيان  /قسمت سوم

" دلم را آرزوی هند خون کرد "

" مشرقی "

     " هدایت " از همان آغاز حیات نویسندگی و انتشار کتابچه ی خود با عنوان انسان و حیوان در 1303 ـ که سپس با عنوان فواید گیاه خواری در 1306 به گونه ای مشروح تر منتشر شد ـ از باورهای فلسفی هند برکنار نبوده است .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 4650


در جست و جوی یوسف جان /2

جواد اسحاقیان

" خوشا دمی که از این چهره پرده برفکنم "

حافظ

" هدایت " در بوف کور آشکارا می نویسد که آنچه می نویسد ، تنها وسیله ای برای گزارش به " سایه " ی خویش است ...

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 1676


هدایت و جبرهای خشک و عبوس تن 1

 جواد اسحاقیان

دو اندیشه ی محوری در آثار هدایت ، نخست ناتوانی های ذاتی آدمی و هراس از چیرگی دیو درون بر پندار ، گفتار و کردار کسان داستان او و دو دیگر ، اشارات عاشقانه ی روح مینوی است . در یک داوری کلی ، به پندار " هدایت " توان آدمی برای چیرگی بر نیروهای تباه کننده ی نفس و تن ، اندک است و آدمی در کشاکش میان این دو نیروی نابرابر ، پیوسته با شکست روبه روست .

 

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 3686

 رویکرد فرهنگی به آثار " هدایت " /جواد اسحاقیان / قسمت 8

" چون ندیدند حقیقت ، ره افسانه زدند "


         هدف از نوشتن این مقاله ، طرح و بررسی دو ادعا از دکتر " رضا براهنی " و دیگر کسانی است که نظریاتی مانند او دارند : نخست طرح این نگره که " مخالفت هدایت با عرب و ترک ، ناشی از جهل و کشش او به سوی نژادپرستی و تبارشناسی اوست " و دو دیگر ، این پندار که گویا " هدایت " با بخش کردن زن به دو " صورت آسمانی " ( اثیری ) و " صورت کثیف " ( لکاته ) تصویری واقعی از زن ترسیم نکرده است .

ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 1478

درنگی بر " پرسونا " در داستان " تجلّی "/ جواد اسحاقیان / فسمت دهم

درباره ی داستان کوتاه و رمزآمیز " تجلّی " ـ که در مجموعه داستان سگ ولگرد و نخستین بار در 1321 منتشر شده است ـ نقدی نیافته ام . آنچه این داستان کوتاه را برجسته تر ساخته است ، کوشش " صادق هدایت " برای رسوخ به هزارتوی ذهن و روان سه شخصیت اصلی ( " هاسمیک " و همسرش و" واسیلیچ " ) و ترسیم تعارض میان دو سیمای پنهان فردی با سیمای آشکار و اجتماعی آن هاست که از دومی به " پرسونا " 1 یا " نقاب " ، " ماسک " و " صورتک " تعبیر می کنیم .


ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 1034

 


نقد ساختگرا و روان شناختی سنگ صبور / قسمت نهم 

 جواد اسحاقیان

     چنان که گفته ایم قصه ی  ی سنگ صبور یکی از داستان های عامیانه ای بوده که " هدایت " آن را در مجله ی موسیقی ( مهر ماه 1320 ) منتشر ساخته است . نویسنده تنها به نقل و ثبت این داستان ها اکتفا نکرده ، بلکه در مقاله ی سی و پنج صفحه ای فولکلور یا فرهنگ توده ـ که در سال  های 1324ـ1323 در چند شماره ی پیاپی در مجله ی سخن ( سوم تا ششم ) منتشر شده است 


ادامه مطلب نظرات (0) کلیک ها: 1369

بازدیدکنندگان

در حال حاضر 67 میهمان و بدون عضو در حال بازدید از سایت هستند

آگهی متنی

   مسئولیت نوشته ها به عهده ی خود نویسنده است و سایت مرور هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد

مهرآوران

 هاست  ، دامنه ، طراحی سایت 

HTTP://MEHRAVARAN.COM

  


 بیست داستان کوتاه از ۱۶ تن از داستان نویسان معاصر

یتhttp://www.epubfa.ir/?p=79

 

زنان داستان نویس ایران در سایت امازون

با ترجمه امیر مرعشی

https://www.amazon.com/Alive-Kicking-collection-Contemporary-Iranian/dp/1544022727/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1488605449&sr=8-1&keywords=mitra+dava

 

بالزن ها / محمد رضا کاتب / نشر ققنوس .هیلا

ماجرای عجیب بنجامین باتن و داستان های دیگر  . نشر آموت

 

 

 سر سبیلهایت را نجو /فرحناز علی زاده

 

 

درخت /نوشته میترا داور / نشر افراز / چاپ دوم

 

 

با عزیز جان در عزیزیه /  فرخنده اقایی / نشر ققنوس

 

رمان «چرا زن‌ها گریه می‌کنند» نوشته رُنه ژان‌کلو با ترجمه عظیم جابری
نشر افراز . 
 

 

مجموعه چهار جلدی شناختنامه ادبیات ایران

جواد اسحاقیان /  نشر نگاه

 

چرا اخرین درنا باز می گردد

شمس آقاجانی

 

اکواریوم شماره چهار / میترا داور / نشر اموت